Zeeuws meisje was een van de eerste hoorspelen die Marjolein Bierens schreef. Het is in vele talen vertaald en heeft verschillende onderscheidingen gehad.

De pers over Land van over zee

 

De Volkskrant 4*

 

RecensieVK17nov2014

De Volkskrant, 17 november 2014, Vincent Kouters

 

PZC

“Jaren van voorspoed, jawel, maar ook van tegenspoed. De correspondentie loopt van 1933 tot 1953, dus Wereldoorlog en Watersnood teisteren Zeeland. Ginder zit de pijn vooral in de kloof die tussen de beide zussen groeit. En aan beide kanten van de oceaan groeit het gemis. Koppig doorbijten, dat wordt in de gesprekken-op-afstand de ondertoon, eentje die mij vreemd genoeg heel erg ontroerde. Veel meer ontroerde dan de boventoon, het verhaal zelf.

Grote verhalen hebben misschien geen ondertoon nodig, kleine verhalen vaak wel, en het is niet altijd gemakkelijk om die te treffen. Hier lukt dat wonderwel, dankzij een sober, maar naturel spel van twee actrices (moeder en ‘geslaagde’ dochter). Dankzij een klankbeeld met muzikale fragmenten, stemmingsfragmenten, klassiek naast blues en jazz. Dankzij een ingenieus decor (altijd weer een verrassing, want het moet ook maar passen in de kleine dorpshuizen), dat heel gemakkelijk de sfeer van boerderijen, een dorpswinkel of een woonkamer kan oproepen. Dankzij de liefdevolle details die weggestopt zitten in de pakjes die moeder en dochter elkaar toesturen. Zeeuwse traditie naar daar, Amerikaanse noviteit naar hier. Tienduizenden zijn geemigreerd, tienduizenden zijn achtergebleven. Het zijn allemaal kleine verhalen over grote afstand en groot gemis, die in deze voorstelling als in een optelsom een soort van erkenning krijgen. Voor een aantal wellicht ook nog herkenning. Toch wel knap hoe actrices en vormgevers, schrijfster en regisseur zo liefdevol de meerwaarde aan het kleine verhaal kunnen geven.”

PZC15november2014

PZC, 15 november 2014, Willem Nijssen

 

Theaterkrant

Voor de hele recensie zie: www.theaterkrant.nl

Theaterkrant15november2014

Theaterkrant, 15 november 2014, Dick van Teylingen

 

Voorpublicatie

 

Voorpublicatie LOVZ

PZC, Ali Pankow, 03 november 2014

 

Een oceaan tussen moeder en dochter

In de nieuwe Zeelandia-productie Land van over zee beleeft het publiek een relatie op afstand tussen moeder en dochter mee.

“Het is nu een heel andere tijd, met andere middelen. Toen de dochters van moeder Anna in 1933 naar Amerika emigreerden, gingen ze ook écht weg. Dat je dan eens in de zoveel tijd iets van je kind hoorde in de vorm van een brief vond ik een heel aangrijpend iets.” Tekstschrijfster Marjolein Bierens geeft deze overweging als toelichting op haar keuze voor een briefwisseling in Land van over zee, de nieuwe voorstelling van Theaterproductiehuis Zeelandia die donderdag 13 november in De Mythe in Goes in première gaat.

Een briefwisseling. Hoe maak je die theatraal? Regisseuse Annechien Koerselman lacht hard en zegt: „Zo’n ondertitel daar word je niet blij van. Dat klinkt natuurlijk zo saai als de pest. Nou heb ik altijd met de teksten van Marjolein dat ik aanvankelijk denk: ‘Oei, wat een blok. Hoe krijg ik daar grip op’. En als ik het dan gedaan heb, kan ik me die eerste gedachte absoluut niet meer voorstellen.” Koerselman regisseerde in 2010 ook Mooie Anna, een monoloog die Marjolien Bierens voor Zeelandia schreef. Daarin bracht Anna een ode aan de liefde voor die ene uitverkoren man voor wie zij alles opzij zette. In Land van over de zee vertelt Bierens over Anna als moeder vanaf het moment dat haar beide dochters hun geluk in het nieuw land zoeken en zij alleen achterblijft met haar gebrekkige zoon.

Bierens putte uit verhalen van haar familie uit St. Annaland. „Mijn vader is daar geboren en wij zijn in feite opgegroeid met het heimwee naar Zeeland”, zegt de schrijfster, die zich ook verdiepte in briefwisselingen tussen vroegere emigranten en familieleden die achterbleven.

Muziek speelt een belangrijke rol in de voorstelling. Evenals in Mooie Anna heeft componist/ gitarist Wiek Hijmans weer een belangrijk aandeel. Dit keer staat hij niet zelf op de speelvloer, maar maakte hij de composities en speelt daar met meerdere muzikanten in mee. De muziek staat op band en zal de sfeer in de voorstelling versterken. Gold voor Mooie Anna de ondertitel ‘Zeeuwse fado’, nu zal meer de blues weerklinken. „In blues zit vooral ook hoop, de hoop op leven in een mooi land”, zegt Koerselman.

De regisseuse over haar aanpak van de briefwisseling: „Als een soort Indiaan ben ik met een hakbijl door de tekst heen gegaan bij het bedenken waar de muziek moest komen en hoe die moest klinken. Dat heb ik Wiek geschreven: ik wilde het leitmotiv uit Mooie Anna terug laten komen, maar ook een leitmotiv voor de dochter. Ook heb ik hem gevraagd een Indianendans te componeren. Verder heb ik er een nummer van Glenn Miller ingegooid en komen er een country nummer en een lied over armoede in.”

Koerselman is blij met de emotionele chronologie die Bierens haar biedt in de briefwisseling die 20 jaar overstrekt. „Het wordt dus een dialoog, maar ze kunnen elkaar niet zien. Dat is de dramatiek dat ze elkaar niet kunnen bereiken. Ondanks dat zij op 20 vierkante meter speelvloer zitten. Daar zit de uitdaging.”

De regisseuse kiest in de vormgeving onder meer ook voor videoprojectie om verschillen en overeenkomsten tussen het land daar en hier te duiden. Zij zegt het verlangen van een moeder en een dochter om contact te houden heel goed te kunnen begrijpen. „Zelf zeg ik altijd tegen mijn moeder: ‘Als je dood gaat, moet je mij je telefoonnummer geven, want ik moet je wel kunnen bellen in dat graf.”

Ilse Uitterlinden speelt, evenals in 2010, de rol van Anna. „Het is raar, maar het blijkt dat zo’n rol in je wezen blijft zitten. Ik laat mij door de tekst van Marjolein weer terug in de staat van die vrouw brengen. Het voelt alsof ik iets vertrouwds aantrek. De woorden dicteren me en er zal ook iets zijn als een lichamelijk geheugen.” De voorstelling maakt flinke sprongen in de tijd. Moeder en dochter worden 20 jaar ouder. „In de vorm verandert er iets: een ander beeld, een andere setting, enige verandering in de kleding. Verder gaat het vooral spelenderwijs. Op een bepaald moment dicteert mijn lijf dat het leven mij heeft bewogen en dat ik een stuk ouder ben geworden”, zegt de speelster.

„Een dochter die weggaat naar dat land van over de zee vanwege de armoede in Zeeland. Ik heb voor inleving in mijn rol wel een beetje kunnen putten uit de verhalen van Zeeuwse Vrouwen, waar ik een paar jaar geleden ook in speelde bij Zeelandia”, zegt Astrid van Eck over de rol van de dochter die zij nu speelt. Zij vindt het mooie uitdaging: het spelen van een dialoog zonder dat je elkaar echt ziet of aanspreekt. Van Eck is zelf moeder van twee dochtertjes van 7 en 2 jaar. Ze moet er echt niet aan denken dat die ooit ‘overzee’ zouden gaan wonen.

 

Publieksreactie LVOZ

“Afgelopen vrijdag heb ik het toneelstuk ‘Land van over zee’ gezien in de Kloosterhof in Hoogerheide. Ik vond het heel erg mooi, heel goed gespeeld, het decor vond ik heel bijzonder. Het was muisstil in de zaal. Na afloop hebben we de dames die speelden gelukkig nog kunnen zeggen dat we zo genoten hebben.”

 

“Gisteren heb ik de première bijgewoond van “Land van over zee”. De combinatie van toneelspel, muziek en beelden op de achtergrond leverde een schitterende voorstelling op, die van begin tot eind boeide. Je kon een speld horen vallen en dat zegt wel iets. Bedankt voor deze prachtige productie!”

 

“We hebben met vrienden genoten van de – wat ons betreft vlekkeloze – try.out van Land van over zee: creatief en multimediaal van hoge kwaliteit , twee actrices die vol overgave de tekst tot leven brachten en de zaal tot grote ontroering . Zelden zo’ n oorverdovende stilte gehoord na de laatste woorden.”

 

“Reactie uit het publiek van een gezellig volle schouwburg Middelburg gisteravond: “Vol emotie en met mascarastrepen op mijn wangen de zaal uitwandelen gebeurt niet vaak. Land van over Zee verraste en pakte me.”

 

PZC29november2014

 

“Gisteravond zijn we naar het M-Lab geweest voor DE voorstelling. We (onze Zeeuwse festivalvrienden en wij zelf) zijn nog diep onder de indruk van Land van over zee. Vanaf het eerste moment werd ik er in meegezogen. Prachtig gespeeld, idem functionele speelvloer. En wat een prachtig vervolgverhaal op Mooie Anna. Indrukwekkend. Marjolein Bierens krijgt ook de complimenten voor de teksten.”

 

“Wat een mooie voorstelling. Zoals jullie al zeiden je wordt direct in het verhaal gezogen. Het laat je niet meer los. Het was een bijzonder mooi geheel, muziek, beelden en tekst. Bedankt voor de tip.”

 

“De voorstelling  hebben wij ( man en ik) gezien in Diemen op 12 december 2014.

De voorstelling heeft mij  zeer geraakt, zo mooi gespeeld door beide actrices, het verhaal,  decor, muziek, kortom alles was in overeenstemming en prachtig! Ik had nog graag met mijn zussen en dochter terug gekomen, helaas was dat niet meer mogelijk, misschien gaan jullie dit stuk nog eens herhalen. Ik houd mij aanbevolen.”

naar boven

© 2009 design by ECDsign